Mình thử tìm tuyến đường này trên Google Maps trước khi đi. Không có. Thử Wikiloc, AllTrails — vẫn không. Đây là đường mòn mà người Ca Dong đi từ đời ông đời cha, không ai cần định vị GPS để tìm vì họ biết từng gốc cây, từng khúc suối.
Người dẫn đường tên Hồ Văn Tuấn, 34 tuổi, người Ca Dong gốc bản Tăk Pổ. Nói tiếng Kinh tốt, từng đi làm hướng dẫn viên ở Đà Nẵng vài năm rồi quay về. "Đi xa cũng được, nhưng ở đây có rừng" — anh nói vậy khi mình hỏi tại sao về. Anh biết tên khoảng 200 loại cây thuốc trong vùng, không phải biết theo sách mà biết theo kiểu được chỉ từ hồi nhỏ, biết bằng mũi và bằng tay.
Tuyến trek bắt đầu từ sau homestay, đi khoảng 3 tiếng với tổng chiều dài khoảng 7km, cao độ tăng thêm 200m so với bản. Không cần kinh nghiệm leo núi, nhưng cần giày bám và không nên đi sau ngày mưa nếu bạn sợ trơn.
Những gì bạn sẽ gặp trên đường
- Rừng cây cổ thụ — cách bản khoảng 30 phút, rừng bắt đầu già hơn, tán cây đan lại che kín bầu trời. Nhiệt độ giảm ngay lập tức. Anh Tuấn chỉ một cây có chu vi gốc cỡ 3 người ôm: "Cây này trước khi ông mình sinh ra đã ở đây rồi."
- Suối đá — khoảng giữa đường có con suối nhỏ chảy qua các phiến đá granit xám. Nước trong đến mức nhìn thấy đáy ở chỗ sâu 60cm. Dừng ở đây nghỉ chân, ngâm tay — lạnh như nước tủ lạnh.
- Phong lan rừng — anh Tuấn chỉ ít nhất 4-5 loài phong lan mọc tự nhiên trên các cành cây cao. Không hái được và cũng không nên hái — nhưng nhìn thấy một bông lan rừng trắng muốt trên nền rêu xanh thì hiểu tại sao người ta mê lan.
- Điểm nhìn thung lũng — cuối tuyến có một mỏm đá nhô ra, từ đó nhìn xuống được cả thung lũng Trà Tập bên dưới. Nếu đi buổi sáng, mây chưa tan, bạn sẽ thấy lý do tại sao người ta gọi đây là nóc nhà của Trà Tập.
Trên đường về, anh Tuấn dừng ở chỗ một bụi cây nhỏ lá có mùi thơm hắc, bảo đây là cây chữa đau bụng mà người Ca Dong vẫn dùng. Hái vài lá, vò ra, mùi như sả pha bạc hà — không giống bất kỳ thứ gì mình từng ngửi. "Sắc nước uống khi đau bụng đi rừng, khỏi ngay," anh nói, tự nhiên và chắc chắn như người ta nói "uống thuốc paracetamol đi."
Mình về đến homestay vào lúc 11 giờ trưa, bụng đói và chân thoải mái theo kiểu khác hẳn với sau một buổi gym. Đây là kiểu mệt mà bạn muốn lặp lại.